Er zijn 100 afzonderlijke werkstappen nodig om een CH24 te vervaardigen. De zitting is met de hand gevlochten, met 120 meter papieren koord verkregen uit duurzame Zweedse bosbouw. De CH24 Wishbone Chair is een ambachtelijk meesterwerk, een schoolvoorbeeld van Deens vakmanschap. Achter deze stoel staat een merk dat traditionele, duurzame productie en compromisloze kwaliteit tot ontwerpprincipe heeft gemaakt: Carl Hansen & Søn.
Ja, vandaag is de Wishbone Chair een internationaal gevierde stoel, is ontwerper Hans J. Wegner een icoon en is Deens design wereldwijd een begrip. Daaraan vooraf gaat een verhaal met sterke wortels, moedige protagonisten en een succesvolle samenwerking van een paar visionairs. Een verhaal dat in 1908 begon in een kleine meubelwerkplaats in Odense, Denemarken …
Hoe het allemaal begon
Het was meubelmaker Carl Hansen die met zijn werkplaats op het Oostzee-eiland Funen in Odense naam maakte; hij maakte meubels op maat. Hij vond niet alleen dat een eigen bedrijf de beste manier was om zijn gezin een goede toekomst te bieden, zijn doel was bovendien om eersteklas meubels tegen een acceptabele prijs te maken. Het was de buitengewone kwaliteit die het kleine bedrijf bekendheid verschafte tot ver buiten Odense – een principe waar Carl Hansen & Søn tot op vandaag trouw aan blijft.
Steeds meer meubelstukken werden gevraagd, zodat Carl Hansen al enkele jaren na de oprichting bijzonder populaire stukken in serie produceerde. Er werd een fabriek gebouwd en de combinatie van vakmanschap en rationele serieproductie ontwikkelde zich tot het handelsmerk van het bedrijf: jarenlange ambachtstraditie wordt gecombineerd met de modernste technologie.
Al op 23-jarige leeftijd – in 1934 – nam Carls zoon Holger Hansen het bedrijf over. Hij besefte dat als het bedrijf vooruit wilde komen, hij een goede ontwerper nodig had.
Een nieuwe protagonist, riskante beslissingen
De ontmoeting met meubelontwerper Hans J. Wegner bleek later een beslissende mijlpaal – niet alleen voor Carl Hansen & Søn, maar ook voor Wegner zelf. Geprezen in specialistenkringen, maar daarbuiten onbekend, stond hij aan het begin van zijn carrière. En toch: Holger Hansen en zijn verkoopmanager Ejvind Kold Kristensen geloofden in de meubelmaker en architect. (Foto: Hans J. Wegner)
In 1949 fietste Hans J. Wegner de lange weg van Kopenhagen naar Odense en presenteerde hij Carl Hansen & Søn vier ontwerpen: de CH22, die pas in 2016 weer in productie ging, de CH23, die Wegners passie voor klassiek vakmanschap weerspiegelt, de CH24, de Wishbone Chair, en de CH25 met gevlochten rugleuning en zitting – allemaal uiterst gecompliceerd om te maken. De ontwerpen van een kunstenaar, niet die van een zakenman. De zakenman, dat was echter Holger Hansen. Hij geloofde in de ontwerpen van Hans J. Wegner en hij geloofde in Deens vakmanschap. Samen vormden ze een succesvolle symbiose – een die Carl Hansen & Søn waarschijnlijk maakte tot wat het vandaag is.
In 1950 kwamen alle vier de stoelen op de markt. Niet alleen dat, Holger Hansen bracht de ontwerpen in serieproductie en paste een groot deel van de productie aan op de extreem uiteenlopende – en nog volledig onbekende – ontwerpen. Daarmee nam hij in die tijd een groot risico. Het doorslaggevende succes bleef aanvankelijk uit.
Een initiatief voor Deens design
Niet lang. Holger Hansen, Ejvind Kold Kristensen en Hans J. Wegner richtten in 1951 een verbond op; ze sloten zich aan bij andere Deense fabrikanten van Wegner-meubels en richtten SALESCO op. Het bedrijf diende uitsluitend de marketing en distributie van de door Hans J. Wegner ontworpen meubels in Denemarken en het buitenland. Een slim idee, dat niet alleen de meubelontwerper en architect bekendheid verschafte tot ver buiten Denemarken. Ook Deens design zelf werd wereldwijd een begrip.
En Carl Hansen & Søn? Voor het bedrijf bood export, vooral naar de Amerikaanse markt, een bijna grenzeloos potentieel. De zaken bloeiden. Tot op vandaag geldt Carl Hansen & Søn als drijvende kracht in de mid-century Danish modern-beweging. Maar de volgende tegenslag wachtte al.
Een vrouw neemt haar lot in eigen hand
Nog op jonge leeftijd overleed Holger Hansen aan hartfalen en liet twee zonen en zijn vrouw Ella achter. Dat was in 1962 en zijn zoon Knud Erik Hansen was pas tien jaar oud, zijn oudere broer Jørgen Gerner was 15. Geen 24 uur na de dood van haar echtgenoot nam Ella Hansen een moedige en onverwachte beslissing: zij zou het familiebedrijf leiden, tot haar zonen oud genoeg waren.
Tot dan toe was Ella Hansen nauwelijks betrokken geweest. Ze gebruikte de volledige som van de levensverzekering van haar man om de leveranciers te betalen. Daarmee waarborgde ze de liquiditeit van het bedrijf, zonder iets voor zichzelf achter te houden. Ella herstructureerde het bedrijf en nam de jarenlange controller Jul Nygaard in dienst.
Ella Hansen was een charmante jonge vrouw, ze was heel klein en sprak geen andere talen, maar mensen hielden van haar. Of het nu Fransen, Duitsers of Amerikanen waren, Ella sprak met hen in het Deens – en ze verkocht de meubels. 20 jaar lang.
Nadat haar oudste zoon Jørgen Gerner een opleiding bij een ander meubelbedrijf had afgerond, ging hij onder Jul Nygaard aan de slag bij Carl Hansen & Søn. Zorgvuldig en doordacht leidden ze het bedrijf. De Wishbone Chair was op dat moment zo gewild dat de wachtlijsten tijdelijk opliepen tot tweeënhalf jaar – en toch werden mensen het niet beu om te wachten op een van deze cultstoelen.
Een nieuwe generatie en sterke wortels
In 2002 koos Jørgen Gerner voor een andere carrière, en nam zijn jongere broer Knud Erik Hansen het bedrijf over en luidde nieuwe tijden in. Wat hij overnam was een bedrijf met 20 medewerkers, dat een stoel produceerde met een wachttijd van twee jaar en een hoop geïrriteerde klanten. Binnen enkele jaren maakte hij er een groeiend, internationaal succesvol bedrijf van met een exportaandeel van 50 procent in 2018. Hij liet een nieuwe, moderne fabriek bouwen in Aarup, buiten Odense, en verminderde door productie met de modernste machines de wachttijd voor de Wishbone Chair tot zes weken. Al in 2008 had hij 165 medewerkers in dienst. Naast stoelklassiekers liet hij ook steeds meer eettafels, fauteuils, krukken, banken, bijzettafels en kantoormeubels produceren.
Knud Erik Hansen bracht al zijn ervaring in en veranderde met hard werken en passie voor zijn vak en het bedrijf bijna alles. Slechts één ding blijft tot op vandaag compromisloos door het hele bedrijf en elk afzonderlijk meubelstuk lopen: eersteklas kwaliteit, traditioneel vakmanschap en duurzame materialen – de wortels die zijn grootvader en zijn vader bijna 100 jaar eerder hadden gelegd. Daarom zijn er nog steeds 100 zorgvuldige werkstappen nodig om een CH24 te maken. Daarom worden de 120 meter papieren koord van de zitting nog steeds met de hand gevlochten. En daarom wordt het frame nog steeds gemaakt van 150 jaar oud beuken- en eikenhout uit Deense bossen.
En ook al is de naam Carl Hansen als grootste fabrikant van Wegner-meubels onlosmakelijk verbonden met de cultstoelen van designicoon Hans J. Wegner, het designhuis kent ook andere belangrijke meubelklassiekers – ontwerpen van enkele van de invloedrijkste Deense architecten zoals Mogens Koch, Kaare Klint en Ole Wanscher. Meesterwerken waarmee Carl Hansen & Søn de Deense designerfenis de wereld in draagt. Kijk gerust eens rond!
Ontdek de nieuwe Soft Colors:
