Vitra is een van de meest geprofileerde meubelmerken ooit. De Zwitsers zijn vooral bekend om klassiekers die decennia lang meegaan. Nieuwe ontwerpen zijn zeldzaam voor een merk met dit profiel . Des te opmerkelijker is het dan ook dat Vitra met de Bascule
Lounge Chair een nieuwe fauteuil uitbrengt. Deze is ontworpen door Lisa Ertel en Anne-Sophie Oberkrome van Studio Œ. Wij hebben de twee ontwerpers bezocht in hun atelier in Berlijn.
Jullie zijn de eerste ontwerpers bij Vitra die een lounge chair mochten ontwikkelen. Hoe is dat zo gekomen?
Lisa: „Het allereerste contact kwam tot stand via het Vitra Design Museum. Zij kochten in 2022 een ontwerp van ons aan, dat we al tijdens onze studie hadden gerealiseerd. Een stoel, waarvan er precies één prototype bestaat. Die maakt nu deel uit van de collectie. Later waren er gesprekken met Vitra, maar niet refererend aan een specifiek project. Gewoon om elkaar te leren kennen. En toen kwam eind 2023 de concrete vraag of we het leuk zouden vinden om samen met hen een lounge chair te ontwikkelen.“
Vertaald uit het Frans betekent "Bascule" wip. De naam is te verklaren aan de hand van het mechanisme, waaraan de ontwikkelingsafdeling van Vitra al werkte toen ze Studio Πerbij haalden.
Aan de binnenkant van de armleuningen zit een veermechanisme dat reageert op gewichtsverplaatsingen en de zitpositie traploos aanpast van rechtop tot een diepe, bijna horizontale stand. En dat ongeacht lichaamslengte of gewicht. Hierdoor ontstaat een zachte schommeling.
De nieuwe anorak van de fauteuil
Om te begrijpen wat het mechanisme allemaal kon, wierpen Lisa en Anne-Sophie als eerste stof over het houten frame en bewogen het. Het effect was onverwacht: in de plooien van de stof tekende zich plotseling iets af dat aan een elleboog deed denken. Aan kleding die met het lichaam meebeweegt. Het beeld van de jas die meebeweegt bij het achteroverleunen werd de leidraad voor het ontwerp.
Hoe moeilijk is het om zo'n gestoffeerd meubel te ontwikkelen dat zoveel bewegingsvrijheid toelaat?
Ontwerpen in de digitale ruimte, dat heeft ons nauwelijks geholpen. We moesten uiteindelijk altijd die beweging uitproberen. En ook de natuurlijke val van de stof. Dat is niet te simuleren. Daarom hebben we eigenlijk vooral direct met materiaal gewerkt, veel mock-ups genaaid en details uitgetest.“
Hoe reageerde Vitra toen jullie het eerste ontwerp indienden?
Anne-Sophie: „Tamelijk positief. Wij werken overwegend conceptueel. Dus hebben we eerst een concept gepitcht. Toen we het concept vertaalden naar een eerste prototype en meenamen, begreep het team van Vitra het direct. Dit basisidee hebben we als fundament genomen voor de rest van het proces."
Kussenachtige bekleding en recyclebaar materiaal
Klassiek stofferen betekent: stof wordt strak om schuim gespannen en vastgenaaid. De Bascule Lounge Chair beweegt echter over een wijde radius bijna tot horizontaal. Een bekleding, die daarbij niet scheurt, glijdt of lelijk kreukt, dat was de uitdaging.
Er zijn dus opvallend weinig naden: Twee korte houden de rugleuning, grotere naden aan de rand vormen scherp afgelijnde contouren, die als een kraag over de armleuningen uitsteken – bewust naar buiten gevouwen en eveneens een verwijzing naar de modewereld.
Jullie hadden allebei weinig ervaring met stoffering. Was dat meer een voor- of nadeel?
Lisa: „Juist met betrekking tot de stoffering stelden we vragen die je waarschijnlijk niet stelt als je al weet hoe het moet. En we probeerden andere methoden uit. Klassieke methoden – verlijmd schuim, vaste hoezen – waren simpelweg ongeschikt voor dit ontwerp. Het ervaren stoffeerteam van Vitra begeleidde ons natuurlijk.“
Vitra had samen met BASF een gerecycled bekledingsmateriaal ontwikkeld. Hoe gebruiken jullie dat in de Bascule?
Anne-Sophie: „Dat bestaat nog niet zo lang. In de Bascule is het V-Foam [red. noot: het bekledingsmateriaal] bijvoorbeeld verwerkt in de zitting en de hoofdsteun om op die plekken extra ondersteuning te bieden. De rest van de bekleding bevat gerecyclede PET-vezels, omdat we dit kussenachtige, comfortabele effect wilden. Er is echter niets gelijmd, waardoor alles afzonderlijk kan worden verwijderd en indien nodig ook gerecycled kan worden.“
Een modieuze fauteuil met een extra portie comfort
Het resultaat van de gezamenlijke ontwikkelingsarbeid is een nonchalante loungestoel die meer dan één vorm heeft. De Bascule is verkrijgbaar met een viersterren aluminiumvoet of op houten poten, en als Highback met geïntegreerde, in hoogte verstelbare hoofdsteun of als Lowback. Het mechanisme is in beide versies identiek, het hoofdkussen voegt bij de Highback nog een extra laag toe.
Bij de Bascule Lounge Chair maakt de techniek van het schommelmechanisme een bijna horizontale ligpositie mogelijk. De Highback-stoel maakt het mogelijk om optimaal te genieten van het comfort, maar ook in de Lowback-variant kun je heerlijk wegzakken in de stoel. De contour is altijd vast, waardoor het een rustpunt vormt voor het overigens zeer losse plooienwerk in de rugleuning. Tegelijkertijd vermindert het de strengheid die klassieke loungestoelen soms hebben.
Met de Bascule is Studio Œ en Vitra een zitmeubel gelukt dat zijn comfort al toont voordat je er überhaupt in zit. Bravo!
