Een potloodschets. Twee grote ontwerpers die samenwerkten, maar elkaar nooit ontmoetten. Een 50 jaar oude bestseller die nu opnieuw wordt uitgebracht in de kleuren waar ze van hielden. Het verhaal van Parentesi is een heel bijzonder verhaal. Een verhaal dat berust op vindingrijkheid, een hoop respect en een beetje magie, dat we je graag willen laten zien op de blog.
Goed design creëert verbindingen tussen mensen, objecten en technologieën. Wanneer het dan ook nog eigenlijk onmogelijke verbindingen tot stand brengt, ontstaat een zekere magie. Een woord dat meteen in je opkomt als je denkt aan het verhaal van Parentesi. Deze lampklassieker van Pio Manzù en Achille Castiglioni, sinds 1971 gemaakt door Flos, wordt nu - ter gelegenheid van het 50-jarig jubileum - uitgebracht in de twee nieuwe kleuren turkoois en signaaloranje.
De oorsprong van Parentesi – over een bijzondere samenwerking
Parentesi is gebaseerd op een creatieve vindingrijkheid, aangedreven door de passie voor alledaagse voorwerpen, en een buitengewone samenwerking die eigenlijk helemaal geen samenwerking was.
Het verhaal van Parentesi begint met de vroege dood van de jonge ontwerper Pio Manzù in 1969. Hij was een uniek talent, de uitvinder van het eerste multifunctionele voertuig en schepper van onsterfelijke verkeersiconen zoals de FIAT 127. Castiglioni kende zijn werk, maar de twee hebben elkaar nooit ontmoet.
Dankzij de weduwe van Manzù kreeg Castiglioni zijn tekeningen, en een daarvan trok zijn aandacht. Het ging om een gleufvormige, cilindrische bus met lichtuitstraling, rustend op een staaf die plafond en vloer met elkaar verbond: dankzij een schroef kon het een halve draai maken, op en neer bewegen en stoppen. Dat was het oorspronkelijke idee van Parentesi.
Een lamp in beweging – geavanceerde technologie tot in het kleinste detail
De tekeningen van Manzù toonden het bewegingspotentieel dat Castiglioni wilde ontsluiten. Daarvoor werkte hij nauw samen met de technici van Flos. Hij verving de staaf door een metalen draad die, omgeleid door een buis, wrijving creëert: zo blijft de lamp op zijn plek, zonder dat een schroef nodig is. De lijn blijft gespannen tussen een bootspanner en een gewicht van 5 kg.
Parentesi is licht, betaalbaar en dynamisch. Flexibel en eigentijds, maar ook tijdloos, omdat de lamp de verbeelding prikkelt: de lichtbron is een eenvoudige gloeilamp, die 360 graden draait en daarmee zoveel aandacht trekt. Maar vooral is Parentesi een hulpmiddel voor mede-vormgeving. "Het idee was: je koopt hem, je monteert hem," legt Giovanna uit.
"Parentesi wordt geleverd in een 'naakte' verpakking, twee kunststof schalen die in één enkele vorm worden gemaakt. In 1965 gebruikte mijn vader dezelfde vormtechniek om een reclameverpakking voor FIAT te maken", zegt Giacomo. De transparantie van de verpakking, die de losse elementen waardigheid geeft, verwijst naar de manier waarop Manzù de mechanische onderdelen van de auto's tentoonstelde op de beurzen: aan de muur, als kunstwerken.
Een respectvolle samenwerking – over vele jaren en niveaus
Castiglioni besloot het auteurschap van Parentesi te delen met zijn overleden collega, om de waarde van zijn intuïtie te eren, net als de creatieve en technische vaardigheden die het omvormden tot een afgewerkt product. Een nobel gebaar, dat respect voor ideeën leert in een wereld waar het daar vaak aan ontbreekt", zegt Giacomo Manzù.
Dat respect weerspiegelt zich ook in de keuze van de designcuratoren van Flos, het architectenduo Calvi Brambilla, om de fantasie van de twee scheppers van Parentesi te gebruiken voor de speciale editie ter gelegenheid van het 50-jarig jubileum. De twee kozen turkoois en signaaloranje volgens een filologische aanpak.
"De eerste kleur was Castiglioni dierbaar, omdat hij die had gebruikt voor de inrichting van zijn huis. De tweede was de kleur die Manzù gebruikte voor zijn prototypes", leggen de architecten uit. "We hebben ze niet alleen op de buis aangebracht, maar ook op de voet, precies zoals hij in het oorspronkelijke ontwerp gekleurd was. Zelfs de verpakking uit de jaren 70 werd herwerkt en opnieuw geïntroduceerd, samen met het ronde boekje dat onder de voet van de lamp ligt."
Daarmee is de herinterpretatie van de Parentesi niet alleen een nostalgische actie, maar ook weer een onderdeel van de dialoog tussen de designmeesters: een gesprek dat al 50 jaar voortduurt.
