Kent u het verhaal van de kleine houten pop die tot leven kwam? Pinocchio. Timmerman Gepetto maakte hem en een magische fee blies hem 's nachts leven in. De Deense ontwerper Kay Bojesen was zoiets als een echte, moderne versie van de timmerman uit het kindersprookje. Zijn houten dieren met de glanzende zwarte ogen hebben een ziel. Nog steeds zijn ze enorm populair. Zijn beroemdste stuk is de Kay Bojesen-aap.
De geboorte van de houten dieren
In 1919 begon Bojesen met de ontwikkeling van zijn houten speelgoed. Het was voor zijn pasgeboren zoon Otto. Hij liet zich bij het ontwerpen inspireren door zijn eigen jeugdherinneringen. Bojesen dacht aan zijn vader, die al toen hij klein was houten figuren voor hem had gesneden.
Drie jaar later deed hij met zijn eerste ontwerpen mee aan een designwedstrijd. Op de vraag naar de reden voor zijn deelname antwoordde Bojesen toen:
"Ik heb een zoon die door familie en vrienden wordt overladen met al het speelgoed dat je maar kunt bedenken. Helaas heeft dit stevige kereltje snel gemerkt dat het speelgoed tussen zijn vingers snel kapot gaat. Dat is verontrustend."
Speelgoed daarentegen was gemaakt van stevig hout en had zachte en ronde vormen. In de jaren daarna hield de ontwerper zich steeds meer bezig met het ontwikkelen van houten dieren. Het ging hem daarbij niet om complexe nabootsingen van de levende originelen. Hij wilde dieren die rechtstreeks uit de fantasie van een kind hadden kunnen ontsnappen. Naarmate de tijd verstreek ontstonden volgens dit principe teckel, zebra, konijn, olifant en nog veel meer. Onovertroffen blijft echter zijn in 1951 verschenen houten aap. Hij en andere dieren worden nog steeds door de Rosendahl Design Group geproduceerd, in samenwerking met de familie Bojesen.
De productie van de Bojesen-aap: design met verantwoordelijkheid
De houten aap bestaat uit 31 afzonderlijke onderdelen. Kay Bojesen maakt hem van limba, een Afrikaans loofhout, en duurzaam teakhout. Het bedrijf stelt zich namelijk onder andere tot doel om het milieu te beschermen en sociale verantwoordelijkheid te nemen. Het betrekt het teakhout uitsluitend van duurzame plantages, waar verantwoord wordt gekapt en verbeterde levensomstandigheden heersen voor de bewoners rond de plantages.
Elke Kay Bojesen-aap een unicum
Elk van de houten dieren is uniek. Dat komt door de natuurlijke nerf en kleur van het hout. Vers plantageteak kan namelijk in kleur variëren van wasgeel tot een lichte grijsgroene tint. Ook donkere vlekken en strepen zijn geen zeldzaamheid. Deze kleurafwijkingen zijn normaal en vormen geen kwaliteitscriterium. Het bedrijf hecht eraan om de houten aap, ondanks verschillende kleurvariaties, een zo eenduidig mogelijk uiterlijk te geven. Dat geldt vooral voor de armen en benen van het dier. Het hoofd oogt vaak iets donkerder dan de rest van het lichaam.
Strikt gecontroleerde kwaliteit
Bij de controle van een afgewerkte aap let de fabrikant erop dat het oppervlak van elk dier glad is, dat wil zeggen zonder splinters, markeringen of scheuren. Zijn er knoestgaten, dan mogen deze alleen op natuurlijke en gezonde wijze zijn ontstaan. Het bedrijf importeert het limbahout voor gezicht, voeten, handen en buik van de aap uit Afrika. Dit voldoet aan de EU-houthandelsverordening. Deze verzekert de koper ervan dat het hout afkomstig is van legale kap in het land van herkomst.
De Kay Bojesen-aap is levend - op zijn eigen manier. In de loop van maanden en jaren zullen licht en lucht de kleurnuances van het houten dier veranderen in een eenduidige en warme goudbruine tint. Toch behoudt jouw Bojesen-aap één ding: zijn heel eigen persoonlijkheid.
